Soğuk Hava Deposu

Soğuk Hava Deposu

SOĞUK HAVA DEPOSU

 

Soğuk depo, soğuk oda veya soğuk hava deposu olarak tanımlanan sistemler; ürünlerin doğal özelliğini bozmadan saklanmasını sağlayan, dış atmosferden ısı ve nem kazancına karşı yalıtılmış mahaller olarak tanımlanabilir. Erken bozulma riski olan ürünlerin üretiminden başlanılarak tüketimine kadar soğuk depolarda muhafazası gerekmektedir.

 

 

Özellikle son yıllarda oldukça yaygınlaşan soğuk hava depoları, üretilen şeylerin her mevsim tüketiciye dalından koparılan haline en yakın şekilde ulaşmasını sağlayan sistemleri içerir. Dolayısıyla bugün üreticinin soğuk hava deposuna ihtiyacı olduğu kadar aracı ve satıcı firmaların da ürünlerini muhafaza edebilmek adına soğuk hava deposuna ihtiyacı vardır.

 

Ancak söz konusu olan Soğuk Hava Deposu Standartları muhafaza edilecek ürün veya ürünlere bağlı olarak değişkenlik gösterecektir. Yani et grubu 0˚C-1,7 sıcaklıkla beraber %95 nem içerek soğuk koşullarda muhafaza edilmesi gerekirken, yumurta -2 ile 2˚C sıcaklık ve %80 ila 95 Aralığında nemli koşullarda korunmaya alınmalıdır. Dolayısıyla soğuk oda standardı muhafaza edilecek ürüne bağlıdır demek mümkündür.

Buradaki amaç ürünler çürümeden ve tabi ki içerdiği vitamin ile birlikte su miktarını kaybetmeden olabilen en doğru koşullarda korunmaya alınmasıdır.

 

Bildiğimiz üzere ürünler benzer ağırlıklarda bile hacimsel olarak büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Bu durum Soğuk Hava Deposu alanını ve kullanım amacını etkiler. Büyük bir alanı tamamen Soğuk Hava Deposu olarak kullanmayı planlıyorsanız, bu alan oda oda tasarlanabilir.

 

Soğuk Hava Deposu Yapımında Standart Var mıdır?

Gün geçtikçe yaygınlaşan soğuk hava depoları, üretilen ürünlerin her mevsim tüketiciye dalından koparılan haline en yakın şekilde ulaşmasını sağlayan sistemleri içerir. Dolayısıyla bugün üreticinin soğuk hava deposuna ihtiyacı olduğu kadar aracı ve satıcı firmaların da ürünlerini muhafaza edebilmek adına bu sisteme ihtiyacı olmaktadır. Hatta stoklu çalışan küçük büyük işletmelerin dahi kendi bünyelerinde soğuk hava depoları olabilmektedir. Buna istinaden fazlaca merak edilen Soğuk Hava Deposu Yapımında Standart Var mıdır? Sorusuna cevap vermek gerekirse, ürün cinsine uygun standartlık söz konusudur ama ebat olarak standart tasarımların yanı sıra özel çalışmalar da bulunmaktadır. Yani bir meyve veya sebze teknik olarak 2˚C sıcaklıkta muhafaza edilmesi gerekiyor ise bu 1˚C olarak kişi isteğine bağlı olarak değiştirilemez. Sıcaklık her daim standarttır fakat alan olarak birden fazla ürün depolanacak şekilde soğuk odaların tasarlanması mümkündür.

 

 

 

Soğuk Muhafaza Sıcaklık Aralıkları ve Muhafaza Şekilleri

- Serin Muhafaza (+5/+15 °C)

Bazı özel gıda maddelerinin (yeşilbiber, domates, muz, vb.) muhafazası ile gıda işleme alanlarının sıcaklık aralığıdır.

- Soğuk Muhafaza (-5/+5 °C)

Taze muhafaza edilen gıda ürünlerinin çoğu bu sıcaklık aralığında muhafaza edilir.

- Donmuş Muhafaza (-15/-25 °C)

Tüm dondurulmuş gıdaların muhafazası bu sıcaklık aralığında yapılır. Donmuş muhafaza daha önce şoklanarak merkez sıcaklığı -18 °C’ye düşürülmüş ürünlerin sıcaklıklarının muhafaza edilmesidir.

-Şoklama (-35/-45 °C)

Şoklama bu muhafaza tipi olmamakla beraber genelde yapılan halalar nedeni ile tanımlanmasında fayda vardır. Şoklama taze ürünleri merkez sıcaklıklarının 4-7 saat gibi kısa bir sürede -18 °C’ye düşürülmesi işlemidir.

 

 

 

 

SOĞUTMA YÜKÜ HESABI
Soğutma yükü genel olarak Transmisyon ısısı, Hava değişiminden gelen ısı, Mallardan gelen ısı ve oda içerisinde meydana gelen muhtelif ısılardan kaynaklanmaktadır.

- Transmisyon Isısı
Transmisyon ısısı hesabı için öncelikle iç ve dış duvarlar ile döşeme ve tavan toplam ısı transfer katsayılarının tespit edilmesi gereklidir.

Q = K.A.(Td – Ti)

Burada;
Q= Transfer olan ısı (W)
Td= Dış ortam veya komşu hacim sıcaklığı (oC)
Ti= İç oda sıcaklığı
K= Toplam ısı transfer katsayısı

- İnfiltrasyon – Hava Değişimi Isısının Hesabı
Soğuk oda kapısının her defa açılıp kapatılışında bir miktar dış sıcak hava soğuk odaya girerek ek bir soğutma yükü oluşturur. Dış havada daha fazla olan su buharı da bu soğutma yükünün bir parçasını oluşturur.

İnfiltrasyon ısısı = Hava Değişimi x Odanın Net Hacmi x (hd – hi) x gh

Burada;
hd: Dış havanın entalpisi (kJ/kg)
hi: İç havanın entalpisi (kJ/kg)
gh: Havanın yoğunluğu

 

 

 

- Mal Isısının Hesabı

Soğuk odaya muhafaza edilmek üzere konan değişik türden malların meydana getirdiği ısı, bazı durumlarda soğutma yükünün en önemli ve en büyük bölümünü teşkil edebilmektedir. Mal ısısının hesabında dikkat edilecek husus odaya konulan tüm malın hesabının değil, aynı anda konulabilecek maksimum malın hesaplanmasıdır. Eğer ki belirlenen miktardan ( 20000 kg) daha fazla mal girmesi gerektiğinde diğer odalara konulabilecektir. Fazla oda tasarlamanın asıl amaçlarından birisi de budur.

- Soğutulan Hacmin İçerisinde Meydana Gelen Isılar

1. İnsanlardan gelen ısı
Soğutulan hacimde bulunan insanların neşretmiş olduğu ısı miktarı bu hacmin sıcaklığına, çalışan insanların bedensel gayretine ve giyimine, sayısına, hacmin içinde kaldıkları süreye, hacmin büyüklüğüne, dışarıdan soğuk hacme giriş – çıkış sıcaklıklarına ve daha birçok etkene bağlı olarak değişmektedir.

2. Aydınlatma Armatürleri
Aydınlatma armatürünün inkandensant veya fluoresant tipi oluşuna göre hesaplanır ve günde açık tutulduğu saat ile çarpılarak bulunur.

3. Elektrik Motorları
Genel olarak evaporatör fanı ve motorundan gelen ısıya dönüştürülerek hesaplanması ile bulunur.

4. Defrost Sırasında Verilen Isı
Soğutulan hacimde bulunan evaporatör soğutucuların içerisinde bulunan elektrikli defrost ısıtıcılarının Watt olarak güçleri ve günde kaç saat çalıştıkları bulunabilir.

 

 

 

Soğuk Hava Deposunda Nelere Dikkat Edilmelidir?

- Bina konumu ile alt yapı tesislerinin varlığı

- İnşaat tekniği ile izolasyon

- Üretim ile tüketim alanlarına kurulan işletmenin mesafesi

- Soğuk hava deposunun büyüklüğüyle beraber soğuk odaların yerleşim durumu

- İhtiyaca yönelik deponun tek ya da çoklu kattan oluşması

- Koridorların ürün taşıma ile boşaltamaya uygun genişlikte olması

- Soğutma makineleri ile birlikte diğer ekipmanların kapasiteye yeterliliği

Gibi sayılabilir pek çok husus ‘’Soğuk Hava Deposunda Nelere Dikkat Edilmelidir?’’ sorusuna cevap olarak gösterilebilir.

 

5896-